Mua hàng qua livestream: người xem cần kiểm tra gì theo luật mới
Khi mua hàng qua livestream, việc quan trọng nhất là chốt đơn bên trong nền tảng thương mại điện tử có phiên live đó, rồi lưu lại thời điểm phát sóng và lời giới thiệu sản phẩm. Từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15) bắt người livestream bán hàng phải xác thực danh tính với nền tảng, còn nền tảng phải giữ bản ghi hình và âm thanh của phiên live tối thiểu một năm. Hai quy định này cho người xem một lợi thế mà trước đây gần như không có: lời nói trên sóng giờ có thể truy lại được.
Bài viết dưới đây không bàn chuyện người bán phải làm gì để tuân thủ. Nó dành cho người đang cầm điện thoại, xem một phiên live giảm giá lúc nửa đêm và phân vân có nên bấm mua hay không.
Luật mới thay đổi điều gì ở phía người xem
Theo bản tin của Bộ Tư pháp, infographic về nghĩa vụ xác thực danh tính của người livestream, Điều 24 của luật quy định trách nhiệm riêng cho người livestream bán hàng. Họ phải cung cấp thông tin để chủ quản nền tảng xác thực danh tính và phải tuân thủ quy chế livestream mà nền tảng công bố. Nói cách khác, người đứng trước ống kính không còn là một cái tên ẩn danh: nếu xảy ra tranh chấp, nền tảng biết đó là ai.
Điều 24 cũng cấm người livestream đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại hay bảo hành. Đây là chỗ người mua nên chú ý nhất. Những câu như "hàng chính hãng nhập khẩu", "bảo hành 12 tháng", "giá chỉ có trong phiên này" giờ là lời cam kết có thể đối chiếu, chứ không chỉ là chiêu kéo khách.
Ở phía người bán, theo bài phân tích của LuatVietnam về hai loại giấy tờ người bán phải đưa cho người livestream, Điều 23 yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện kinh doanh (với ngành nghề có điều kiện) và giấy tờ chứng minh chất lượng sản phẩm. Người livestream có nghĩa vụ từ chối hợp tác nếu người bán không đưa đủ. Hàng cần xác nhận nội dung quảng cáo thì nội dung bán trên sóng phải khớp với nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
Bản ghi một năm: chứng cứ bạn có thể dựa vào
Khoản 7 Điều 22 yêu cầu chủ quản nền tảng lưu trữ hình ảnh và âm thanh phiên livestream tối thiểu một năm. Theo bài viết trên Tạp chí Luật sư Việt Nam ngày 24/3/2026, nền tảng còn phải công khai quy chế livestream, có cơ chế tiếp nhận phản ánh, khiếu nại và có công cụ cảnh báo hàng hóa có nguy cơ mất an toàn.
Với người mua, điều đó có nghĩa là khi nhận về một món hàng khác hẳn lời giới thiệu, bạn không cần tự quay màn hình cả tiếng đồng hồ để làm bằng chứng. Nhưng bạn cần biết chính xác mình mua trong phiên nào. Hãy ghi lại:
- Tên tài khoản phát live và tên gian hàng đứng ra bán.
- Ngày, khung giờ phiên live và khoảng phút người dẫn giới thiệu món hàng bạn mua.
- Câu cam kết cụ thể làm bạn quyết định mua, ví dụ về chất liệu, xuất xứ hay chế độ đổi trả.
- Mã đơn hàng phát sinh từ phiên đó.
Một ảnh chụp màn hình có hiện tên tài khoản và giá cũng đủ để sau này bạn chỉ cho bộ phận chăm sóc khách hàng biết cần tra lại đoạn nào.
Những tình huống nền tảng buộc phải dừng phiên live
Khoản 6 Điều 22 liệt kê các trường hợp nền tảng phải dừng phát và gỡ nội dung livestream khi phát hiện hoặc khi cơ quan nhà nước yêu cầu:
- Nội dung vi phạm pháp luật, hoặc ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái thuần phong mỹ tục.
- Bán hàng cấm lưu thông, hàng đang bị tạm ngừng lưu thông theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, hoặc hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo.
- Quảng cáo hàng hóa, dịch vụ thuộc diện phải có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo nhưng chưa được xác nhận.
Danh sách này giúp người xem nhận ra phiên live "có vấn đề" ngay trên sóng. Nếu người dẫn rao bán một loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe kèm lời hứa chữa khỏi bệnh, hay một mặt hàng bạn biết là bị cấm, đó là tín hiệu nên dừng xem và dùng nút báo cáo của nền tảng thay vì mua thử.
Bảy câu hỏi nên tự đặt trước khi bấm "chốt đơn"
Không khí phiên live được thiết kế để bạn quyết định nhanh: đồng hồ đếm ngược, số lượng "chỉ còn vài suất", người dẫn gọi tên từng người vừa mua. Trước khi bấm, hãy dành ba mươi giây cho mấy câu hỏi sau.
Đơn có được tạo trong ứng dụng không?
Phiên live nằm trên sàn nhưng người dẫn bảo "nhắn tin riêng để được giá tốt hơn", "chuyển khoản trực tiếp cho shop để giữ hàng" là dấu hiệu bạn đang bị kéo ra khỏi vùng được bảo vệ. Ngoài nền tảng, bản ghi phiên live vẫn còn nhưng đơn hàng thì không có, việc khiếu nại sẽ khó hơn nhiều. Bài lưu ý khi chuyển khoản trước khi mua hàng online phân tích kỹ rủi ro này.
Gian hàng có thông tin người bán rõ ràng không?
Mở trang gian hàng, xem tên doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, thời gian hoạt động và đánh giá cũ. Gian hàng vừa lập vài ngày nhưng phát live bán hàng hiệu giá rẻ bất thường cần được nghi ngờ trước.
Giá trên sóng có khớp giá trong giỏ hàng?
Nhiều người chỉ phát hiện phí vận chuyển hoặc phụ phí khi đã thanh toán. Kiểm tra tổng tiền ở bước cuối, so với con số người dẫn nói.
Lời cam kết có cụ thể không?
"Hàng xịn", "chất lượng cao" là lời quảng cáo chung chung. "Vải cotton 100%", "bảo hành 6 tháng tại hãng" là cam kết có thể kiểm chứng và đòi quyền lợi khi sai.
Có chính sách đổi trả hiển thị ở trang sản phẩm?
Đừng chỉ tin câu "lỗi 1 đổi 1" nói miệng. Chính sách phải nằm trong trang sản phẩm hoặc quy chế của gian hàng.
Món hàng có thuộc nhóm nhạy cảm?
Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ dùng trẻ em và đồ điện là nhóm nên mua từ gian hàng chính hãng, vì hậu quả của hàng kém chất lượng lớn hơn nhiều so với một chiếc áo sai màu.
Mình có thật sự cần nó?
Câu hỏi cuối nghe đơn giản nhưng chặn được phần lớn đơn hàng bốc đồng trong các phiên live khuya.
Khi hàng nhận về khác lời giới thiệu
Quay video lúc mở hộp, giữ nguyên tem nhãn và bao bì. Sau đó mở yêu cầu trả hàng hoặc khiếu nại trong ứng dụng, mô tả cụ thể chỗ khác biệt và nêu phiên live, khung giờ bạn đã ghi lại. Vì nền tảng phải lưu bản ghi, bạn có thể đề nghị họ đối chiếu lời người dẫn với sản phẩm thực tế.
Nếu gian hàng không phản hồi trong thời hạn nền tảng quy định, chuyển yêu cầu lên bộ phận hỗ trợ của sàn. Trường hợp bạn nghi ngờ hàng giả, hàng cấm hay quảng cáo sai sự thật nghiêm trọng, dùng chức năng báo cáo phiên live để nền tảng xem xét dừng phát theo Điều 22. Thông tin thêm về cách đọc nhận xét của người mua trước đó có trong bài tầm quan trọng của việc đọc đánh giá từ khách hàng cũ.
Giới hạn của quy định mà người mua nên biết
Xác thực danh tính và lưu bản ghi không biến mọi phiên live thành an toàn. Luật áp dụng cho hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử; một buổi phát trực tiếp trên trang cá nhân rồi chốt đơn qua tin nhắn vẫn có thể nằm ngoài cơ chế giám sát của sàn. Các bài phân tích hiện có cũng chưa nêu chi tiết thủ tục khiếu nại hay mức xử phạt cụ thể, nên khi tranh chấp, bạn vẫn phải dựa vào quy trình của từng nền tảng và các kênh bảo vệ người tiêu dùng.
Vì vậy, quy tắc thực tế vẫn là: xem live để tham khảo, mua trong ứng dụng, thanh toán qua cổng của sàn, và giữ lại dấu vết của phiên live đã thuyết phục bạn.
Câu hỏi thường gặp
Người livestream bán hàng trên Facebook cá nhân có phải xác thực danh tính không?
Quy định tại Điều 24 Luật Thương mại điện tử 2025 gắn với việc cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử. Với phiên live trên trang cá nhân rồi chốt đơn qua tin nhắn, người mua khó dựa vào cơ chế lưu bản ghi và khiếu nại của sàn, nên rủi ro cao hơn.
Tôi có thể yêu cầu sàn cung cấp lại video phiên live để khiếu nại không?
Luật buộc nền tảng lưu hình ảnh, âm thanh phiên live tối thiểu một năm và có cơ chế tiếp nhận khiếu nại. Bạn nên nêu rõ tên tài khoản, ngày giờ phát và mã đơn để bộ phận hỗ trợ đối chiếu; việc cung cấp bản ghi cho cá nhân tùy quy trình của từng sàn.
Phiên live đếm ngược 'chỉ còn 5 phút' có vi phạm luật không?
Bản thân việc đếm ngược không bị cấm. Vi phạm chỉ xảy ra khi thông tin về giá, khuyến mại là gian dối hoặc gây nhầm lẫn, ví dụ giá 'chỉ có trong phiên' nhưng thực ra bán cố định ở mọi thời điểm.
Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ khi nào?
Luật số 122/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Bài liên quan

Mua đồ trang trí Tết online: bẫy giá rẻ bắt chuyển cọc trước
Công an cảnh báo tài khoản rao đồ trang trí Tết rẻ gần 40% rồi đòi chuyển khoản trước. Cách nhận diện người bán ảo và thanh toán an toàn khi sắm Tết Đinh Mùi.

Đổi trả hàng mua online sau mùa sale: quyền nào người mua đang có
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cho phép chấm dứt hợp đồng trong 30 ngày khi người bán đưa thông tin sai, hoàn tiền trong 30 ngày. Cách áp dụng.

Đặt cọc mua ô tô cũ giá rẻ trên mạng: dấu hiệu lừa và cách xem xe
Vụ khởi tố ở Tuyên Quang: rao ô tô cũ giá rẻ, đòi cọc giữ xe rồi thu thêm phí vận chuyển, giấy tờ. Cách xác minh người bán và đặt cọc an toàn khi mua xe cũ.

Mua hàng sàn nước ngoài: quyền khiếu nại của người Việt từ 1/7/2026
Luật TMĐT 2025 buộc sàn nước ngoài có pháp nhân, đại diện hoặc ký quỹ tại Việt Nam và xử lý khiếu nại. Cách kiểm tra sàn trước khi đặt hàng mùa sale cuối năm.